|
Czyli co ma wspólnego wąglik ze wścieklizną
Ludwik Pasteur, francuski chemik i biolog, urodził się w 1822 r. w Dole we wschodniej Francji. Studiował nauki przyrodnicze na uniwersytecie w Paryżu. W 1847r. uzyskał doktorat i w wieku zaledwie dwudziestu sześciu lat stał się znanym chemikiem.
Jest powszechnie uważany za najważniejszą postać w historii medycyny. Pasteur dokonał wielu odkryć naukowych, ale zasłynął przede wszystkim jako rzecznik zakaźnej teorii chorób i współtwórca szczepień ochronnych.
Pasteur poświęcił się badaniu fermentacji i wykazał, że proces ten zachodzi dzięki działaniu pewnych mikroorganizmów. Udowodnił również, że obec¬ność innych gatunków mikroorganizmów może doprowadzić do powstania niepożądanych produktów w beczce fermentacyjnej. Naprowadziło go to niebawem na myśl, że pewne gatunki mikroorganizmów mogą wytwarzać niepożądane produkty i wywoływać szkodliwe konsekwencje dla życia ludzi i zwierząt.
Pasteur nie był pierwszą osobą głoszącą zakaźną teorie chorób. Podobne hipotezy wysuwali wcześniej Girolamo Fracastoro, Friedrich Henle i inni. Jednak to zdecydowana kampania Pasteura, poparta licznymi doświadczeniami i pokazami, była głównym czynnikiem, który przekonał społeczność naukową do tej teorii. Jeżeli choroby wywoływane są przez zarazki, to rozumując logicznie wydaje się, że można zapobiec chorobom uniemożliwiając szkodliwym zarazkom przedostanie się do organizmu człowieka. Pasteur podkreślał zatem znaczenie, jakie ma antyseptyka dla lekarzy, i wywarł duży wpływ na Josepha Listera, który wprowadził antyseptykę do praktyki chirurgicznej. Szkodliwe bakterie mogą dostać się do ciała ludzkiego razem z jedzeniem i piciem. Pasteur opracował metodę (zwaną pasteryzacją) unieszkodliwiania bakterii w napojach. W regionach, gdzie ją stosowano, metoda ta doprowadziła do niemal całkowitego wyeliminowania infekcji wy¬woływanych przez zakażone mleko.
Mając pięćdziesiąt parę lat Pasteur zajął się badaniem wąglika, groźnej choroby zakaźnej atakującej bydło i inne zwierzęta, a także ludzi. Wykazał, że chorobę tę wywołuje określony gatunek bakterii. Znacznie większe znaczenie miało jednak opracowanie metody hodowli specjalnej odmiany osłabionej bakterii wąglika. Wstrzyknięcie bydłu tej bakterii wywołuje chorobę przebiegającą w łagodnej, niegroźnej postaci i pozwala zyskać odporność na normalną postać owej choroby. Publiczny pokaz, przedstawiający skuteczność tej metody w zwalczaniu wąglika, wywołał wielkie poruszenie. Zdano sobie szybko sprawę, że metoda Pasteura może być stosowana do zapobiegania wielu chorobom zakaźnym. Sam Pasteur opracował metodę szczepienia ludzi przeciwko straszliwej chorobie – wściekliźnie. Jest to jego najsłynniejsze osiągniecie. Korzystając z podstawowych koncepcji Pasteura, inni uczeni uzyskali szczepionki przeciwko wielu chorobom, takim jak tyfus czy choroba Heinego-Medina.
Pasteur, który był niezwykle pracowitym człowiekiem, ma na swoim koncie mnóstwo pomniejszych, lecz nadal użytecznych osiągnięć. To przede wszystkim jego doświadczenia pokazały w przekonujący sposób, że mikroorganizmy nie powstają na zasadzie samorództwa.
Pasteur odkrył także zjawisko anaerobiozy, to jest stwierdził, że pewne mikroorganizmy mogą żyć bez dostępu powietrza lub wolnego tlenu. Prace Pasteura dotyczące choroby jedwabników miały wielkie znaczenie gospodarcze. Jednym z jego osiągnięć jest także szczepionka przeciwko cholerze drobiu, która atakowała ptactwo domowe.
Pasteur zmarł w 1895 r. pod Paryżem.
|