X. Schemat Bernoulliego

 

Rozważmy skończony ciąg niezależnych powtórzeń tego samego doświadczenia o dwóch możliwych wynikach. Poszczególne zdarzenia z tego ciągu nazywamy próbami Bernoulliego.


Jeden z dwóch wyników nazywamy tradycyjnie sukcesem, a drugi porażką. Oznaczamy prawdopodobieństwo sukcesu jako Formula a prawdopodobieństwo porażki Formula Niezależność prób polega na tym, że dowolny wynik jednej próby nie wpływa na prawdopodobieństwo pojawienia się każdego z wyników w następnej próbie.

Schematem n prób Bernoulliego nazywamy ciąg Formula niezależnych powtórzeń tej samej próby Bernoulliego.

Przykłady schematu Formula prób Bernolulliego
1. Formula-krotny rzut symetryczną monetą, za sukces możemy przyjąć wypadnięcie orła Formula
a porażka jest wypadnięcie reszki Formula
2. badanie Formula urządzeń, gdy interesuje nas czy są one sprawne czy wadliwe, sukces  to ,,urządzenie jest sprawne", 
3. Formula-krotny rzut symetryczną kostką, gdy za sukces uważamy wypadnięcie szóstki Formula, Formula
4. kupno Formula losów na loterii, gdy los jest wygrany (sukces) lub pusty.

Oznaczmy przez Formula liczbę sukcesów w schemacie Formula prób Bernouliiego.  

Prawdopodobieństwo zajścia Formula sukcesów w schemacie Formula prób Bernoulliego Formula, z prawdopodobieństwem sukcesu w jednej próbie Formula, wynosi
              Formula

Przykłady
1. Rzucamy 6 razy symetryczną kostką do gry. Oblicz prawdopodobieństwo zajścia:
a) zdarzenia A - otrzymano jedną szóstkę,
b) zdarzenia B - otrzymano najwyżej dwie szóstki,
c) zdarzenia C - otrzymano co najmniej jedną szóstkę.

a) Formula
b) Formula, gdzie Formula - otrzymano 0, 1, 2 szóstki. Zdarzenia te są rozłączne. Stąd dalej wynika, że
Formula
Formula
Formula
Formula
c) Zdarzeniem przeciwnym do C jest C' - nie wypadła ani jedna szóstka. Stąd
 Formula
Formula

2. Oblicz prawdopodobieństwo zdarzenia A - trzeci orzeł wypadł w 10-tym rzucie.
Bezpośrednio nie można zastosować wzoru na Formula. Jak realizuje się zdarzenie A?
Formula, gdzie
B - wypadły 2 orły w 9-ciu rzutach, 
C - w dziesiątym rzucie wypadł orzeł, 
Formula
Formula
Zdarzenia B i C są niezależne, więc
Formula
Formula